Lakzegels (cachets), was en accessoires

Zegelstempel

Tegenwoordig gebruiken we lakzegels voornamelijk voor decoratieve doeleinden. Cadeautjes en flessen wijn worden ermee opgesierd en trouwkaarten krijgen extra cachet door een chique zegel.

In vroeger tijden echter was het zegel een garantie: aan het intacte zegel kon de afzender zien dat de brief nog niet gelezen was. En omdat het zegel een persoonlijke afbeelding of boodschap weergaf, was het ook een waarborg dat de brief ook echt afkomstig was van de vermelde afzender.

Zegels worden gemaakt met behulp van een zegelstempel waarin in spiegelbeeld een afbeelding gegraveerd is. Deze afbeelding wordt in een zachte substantie (was of lak) gedrukt die na uitharding het uiteindelijke zegel vormt.

Zegellak

In de middeleeuwen werden zegels meestal in bijenwas gemaakt. Het resultaat was echter zo kwetsbaar dat de waszegels voor extra bescherming in houten en soms in metalen capsules moesten worden geplaatst. In de 16e eeuw brachten de Portugezen van hun reizen naar het Verre Oosten zegellak op harsbasis mee. Deze was steviger en duurzamer. Zegellak is echter wel zeer breekbaar en daarom eigenlijk alleen geschikt voor kleinere zegels. Voor grote zegels is het taaiere bijenwas beter geschikt.

Zegellak bestaat uit terpentijn, schellak en kleurpigmenten als bijvoorbeeld loodmenie, cinnaber, chroomgeel, rode ijzeroxide, etc. Ter voorkoming van te snel uitharden worden vaak krijt en zinkwit toegevoegd. De best verkochte zegellakken zijn flexibel, zodat ze in het postproces niet zo snel kapot gaan.

Traditioneel waren er sinds de middeleeuwen diverse kleuren was en later lak in gebruik, afhankelijk van wie de zegelaar was.

  • Rode was: aanvankelijk voorbehouden aan de keizer van het Heilige Roomse Rijk, die het recht om met rode was te zegelen ook aan zijn hoogste leenmannen, zoals rijksvorsten, prinsen en hertogen verleende.
  • Groene was: voor de grootzegels van de Engelse en Franse koning en in het Heilige Roomse Rijk voor de zegels van bisdommen, kloosters, burgers en door edelen die niet het recht hadden om met rode was te zegelen.
  • Blauwe was: in Engeland gebruikt voor oorkondes aangaande koninklijke familie.
  • Witte was: voor de zegels van de rijkssteden in het Heilige Roomse Rijk en door de Franse Orde van de Heilige Geest.
  • Zwarte was voor de patriarch van Jeruzalem en de grootmeesters van geestelijke ridderorden. Later werden zwarte lakzegels wel gebruikt voor rouwbrieven.
© 2016 - 2019 De Penneveer | sitemap | rss | webwinkel beginnen - powered by Mijnwebwinkel